Lấy cao răng có đau không? Bao lâu nên lấy cao răng một lần?
Lấy cao răng có đau không là câu hỏi khiến nhiều người e ngại mỗi khi đến nha khoa. Nỗi sợ đau, ê buốt hay tổn thương nướu khiến không ít người trì hoãn việc làm sạch cao răng, dẫn đến mảng bám tích tụ, viêm nướu. Ở bài viết này, MEDENT giúp bạn hiểu rõ quy trình lấy cao răng, cảm giác thực tế khi thực hiện và bao lâu nên lấy cao răng một lần để đảm bảo an toàn, thoải mái và đạt hiệu quả tối ưu.
1. Cao răng là gì?
Cao răng (vôi răng) là lớp mảng bám cứng hình thành trên bề mặt răng và dưới nướu sau thời gian không được vệ sinh kỹ. Về bản chất, cao răng bắt nguồn từ mảng bám, trong suốt hoặc có màu vàng nhạt, bám vào răng sau khi ăn uống. Nếu không được vệ sinh sạch sẽ, mảng bám này kết hợp với khoáng chất có trong nước bọt và dịch nướu, sau đó dần vôi hóa và trở thành cao răng.
Cao răng có kết cấu cứng chắc, bám chặt vào răng và không thể làm sạch bằng cách đánh răng hay dùng chỉ nha khoa. Lâu ngày, lớp cao răng này chuyển sang màu vàng đậm, nâu hoặc thậm chí là đen, đặc biệt nếu người dùng thường xuyên uống cà phê, trà, hút thuốc lá hoặc sử dụng thực phẩm có màu.
Cao răng ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ răng miệng cũng như là môi trường lý tưởng để vi khuẩn tích tụ. Nếu để lâu, cao vôi răng gây ra nhiều biến chứng như viêm nướu, hôi miệng, tụt lợi, tiêu xương ổ răng. Vì thế, bạn cần lấy cao răng định kỳ, 6 tháng/lần, để duy trì sức khỏe răng miệng. (1)
2. Lấy cao răng là gì?
Lấy cao răng là quy trình làm sạch răng chuyên nghiệp, trong đó các mảng cao răng được loại bỏ cẩn thận khỏi bề mặt răng và dưới đường viền nướu. Quá trình này được thực hiện bằng dụng cụ chuyên dụng như cây nạo cao răng thủ công hoặc máy lấy cao răng siêu âm. Thiết bị siêu âm hoạt động dựa trên rung động tần số cao để làm bong và phá vỡ lớp cao răng. Trong khi dụng cụ thủ công giúp cạo sạch phần cặn bám còn lại trên bề mặt răng.
Sau khi loại bỏ cao răng, nha sĩ sẽ đánh bóng răng bằng kem đánh bóng chuyên dụng có chứa hạt mài mịn, sử dụng bàn chải điện tốc độ cao. Bước này giúp làm sạch các vết ố còn sót lại và làm nhẵn bề mặt răng.
Tiếp đó, răng được làm sạch kẽ bằng chỉ nha khoa để loại bỏ hoàn toàn các mảnh vụn, và súc miệng bằng dung dịch có chứa fluoride nhằm tăng cường men răng, giúp răng chắc khỏe hơn và giảm nguy cơ sâu răng.
Trong những trường hợp cao răng bám sâu dưới nướu, nha sĩ cần thực hiện thêm thủ thuật xử lý chân răng để làm nhẵn bề mặt chân răng, giúp mô nướu phục hồi và bám chặt trở lại vào răng. Nhờ đó cải thiện sức khỏe nướu và giảm nguy cơ viêm nhiễm. (2)
3. Lấy cao răng có đau không?
Lấy cao răng nhìn chung sẽ không gây đau nếu được thực hiện đúng kỹ thuật với thiết bị hiện đại. Tuy nhiên, cảm giác trong quá trình lấy cao răng có thể thay đổi tùy theo tình trạng răng miệng, phương pháp được sử dụng và trình độ chuyên môn của nha sĩ điều trị.
3.1. Tình trạng sức khỏe răng miệng
Những người có nướu khỏe mạnh, không viêm sưng thường không cảm thấy đau khi lấy cao răng. Ngược lại, nếu có viêm lợi, viêm nha chu hoặc cao răng tích tụ nhiều dưới nướu thì bệnh nhân có thể thấy ê buốt nhẹ hoặc hơi khó chịu. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định gây tê tại chỗ để giúp bệnh nhân thoải mái hơn.
3.2. Kỹ thuật áp dụng
Ngày nay, đa số phòng khám sử dụng máy lấy cao răng siêu âm, hoạt động bằng cơ chế rung tần số cao kết hợp phun nước, giúp làm sạch cao răng mà không làm tổn thương mô mềm. Kỹ thuật siêu âm này giúp giảm ma sát, rút ngắn thời gian điều trị và hạn chế cảm giác đau hoặc ê buốt đáng kể cho người bệnh.
3.3. Tay nghề của nha sĩ
Trình độ và kinh nghiệm của nha sĩ có ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác của bệnh nhân khi lấy cao răng. Nha sĩ có tay nghề tốt sẽ thao tác chính xác, dứt khoát, ít gây tổn thương mô nướu và kiểm soát lực lấy cao răng hợp lý. (3)
4. Cạo vôi răng có ảnh hưởng gì không?
Cạo vôi răng được thực hiện định kỳ để loại bỏ mảng bám cứng trên răng. Nếu thực hiện đúng kỹ thuật, phương pháp này không gây ảnh hưởng tiêu cực đến cấu trúc răng, mà còn giúp bảo vệ răng và nướu khỏi các bệnh lý nguy hiểm.
4.1. Có làm tổn hại men răng không?
Lấy cao răng đúng cách không làm hỏng men răng. Các thiết bị như máy siêu âm được thiết kế để chỉ tác động đến lớp cao răng mà không làm tổn thương đến mô răng thật. Một số trường hợp có thể xảy ra trầy xước cực nhỏ, nhưng men răng có khả năng tái khoáng hóa tự nhiên và hoàn toàn không bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
4.2. Lấy cao răng nhiều có tốt không?
Bạn nên vệ sinh cao răng định kỳ theo hướng dẫn nha sĩ, khoảng 6 tháng/ lần để duy trì sức khỏe răng miệng. Tuy nhiên, nếu thực hiện quá thường xuyên hoặc không đúng kỹ thuật thì gây kích ứng nướu hoặc làm răng nhạy cảm tạm thời. (4)
5. Khi nào nên lấy cao răng?
Bạn nên làm sạch cao răng khi có dấu hiệu tích tụ mảng bám cứng mà việc đánh răng không thể làm sạch, đặc biệt nếu xuất hiện chảy máu nướu, hôi miệng hoặc viêm lợi. Đây cũng là bước phòng ngừa bệnh nha chu hiệu quả.
5.1. Bao lâu nên lấy cao răng một lần?
Với người có răng miệng khỏe mạnh thì nên lấy cao răng 6 – 12 tháng/lần. Riêng người có nguy cơ cao như viêm lợi, tiểu đường, hút thuốc hoặc cao răng nhiều cần làm sạch 3 – 4 tháng/lần.
5.2. Có nên lấy cao răng thường xuyên không?
Có. Vệ sinh cao răng thường xuyên giúp loại bỏ mảng bám cứng đầu, ngăn ngừa bệnh nướu và bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài. Nha sĩ sẽ đưa ra lịch lấy phù hợp tùy theo tình trạng cụ thể của từng người. (5)
6. Những lưu ý trước và sau khi lấy cao răng
Một số lưu ý quan trọng trong quá trình lấy cao răng nhằm đảm bảo diễn ra an toàn, hiệu quả và không gây ê buốt như sau:
6.1. Với trẻ dưới 10 tuổi
Trẻ nhỏ thường không cần lấy cao răng thường xuyên trừ khi mảng bám hoặc cao răng tích tụ nhiều. Khi thực hiện, ba mẹ nên đưa trẻ đến nha sĩ nhi khoa để được chăm sóc bằng kỹ thuật nhẹ nhàng, tránh gây sợ hãi.
Đồng thời, ba mẹ cũng nên giúp trẻ duy trì thói quen đánh răng đúng cách, hạn chế ăn đồ ngọt, tăng cường uống nước lọc cũng như tái khám định kỳ để theo dõi tình trạng răng miệng.
6.2. Người mắc bệnh lý về răng miệng
Với người bị viêm lợi, nha chu, tiểu đường hoặc các bệnh mãn tính, bệnh nhân cần trao đổi trước với nha sĩ để đảm bảo an toàn khi lấy cao. Một số trường hợp khác thì bác sĩ có thể:
- Cho dùng thuốc kháng viêm hoặc kháng sinh hỗ trợ.
- Kết hợp điều trị bệnh nướu song song với lấy cao.
- Theo dõi sát tình trạng hồi phục sau vệ sinh cạo răng.
6.3. Phụ nữ mang thai
Phụ nữ mang thai có thể lấy cao răng an toàn, tuy nhiên, cần thông báo cho bác sĩ về thai kỳ. Sau khi lấy ca răng cần chăm sóc răng nhẹ nhàng, tránh thực phẩm kích thích, sử dụng kem đánh răng dịu nhẹ và tái khám định kỳ để ngăn viêm nướu thai kỳ.
6.4. Chế độ ăn uống và vệ sinh răng sau khi lấy cao răng
Sau khi lấy cao, răng và nướu có thể nhạy cảm hơn nên cần chăm sóc đúng cách:
- Tránh ăn đồ quá nóng, lạnh, chua hoặc cứng trong 1 – 2 ngày.
- Đánh răng nhẹ nhàng với bàn chải mềm, dùng kem chống ê buốt.
- Súc miệng bằng nước muối loãng, tránh nước súc miệng có cồn.
- Uống đủ nước và duy trì chế độ ăn lành mạnh để nướu phục hồi tốt. (6)
Lấy cao răng có đau không là nỗi lo khiến nhiều người ngần ngại đến nha khoa, nhưng nếu được thực hiện đúng kỹ thuật thì hoàn toàn không đáng sợ. Việc lấy cao răng định kỳ giúp làm sạch mảng bám, ngăn ngừa viêm nướu và các bệnh lý răng miệng. Vì thế, MEDENT khuyến khích bạn nên chủ động khám định kỳ để bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài nhé!
Nguồn tham khảo:
- What is Tartar and how to control its buildup?: https://www.gentledental.com/resources/articles/what-is-tartar
- What Is Tartar Cleaning and How Often Should It Be Done?: https://www.dentevim.com/en/what-is-tartar-cleaning-and-how-often-should-it-be-done
- Routine Dental Polishing for Oral Health: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK599978/
- Effects of ultrasonic instrumentation on enamel surfaces with various defects: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29532597/
- Routine scale and polish for periodontal health in adults: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6516960/
- Your Guide To Teeth Scaling: https://www.culvercitydentist.com/blogs/preventive-dentistry/teeth-scaling